Autisme Spectrum Stoornissen

Mensen met Autisme leren en denken anders dan mensen zonder Autisme. Zij zijn niet minder slim of waardevol dan wie dan ook. Maar door hun andere manier van informatie verwerken, is het voor hen wel eens moeilijk in onze chaotische wereld het overzicht te behouden. Met een beetje kennis van wat Autisme nu precies is, kunnen mensen zonder Autisme een belangrijke bijdrage leveren in het leven van personen met Autisme. Zij ploeteren hun hele leven immers al onvermoeibaar om grip te krijgen op de “normale”wereld; wat geweldig als er dan ook mensen zijn die zich de moeite getroosten zich eventjes te verdiepen in een leven met Autisme.

Om Autisme te begrijpen is het van belang om de manier van denken te begrijpen: hoe verwerkt een persoon met Autisme de informatie die op hem af komt, hoe ziet, begrijpt en ervaart hij de wereld? Het gedrag van zo iemand zou je de buitenkant van Autisme kunnen noemen (Vermeulen, Degrieck, 2006). Het gaat dan om de zichtbare en merkbare aspecten van Autisme. Denk bijvoorbeeld aan zijn reacties op veranderingen, woede-aanvallen, de chaos in zijn agenda. Net zoals bij kinderen zonder Autisme komt ook het gedrag van iemand met Autisme niet zomaar uit de lucht vallen. Onze reacties op een situatie worden altijd bepaald door onze beleving van de situatie, en niet door de situatie zelf. Oftewel: je reactie of gedrag is altijd het gevolg van je gedachten over een bepaalde situatie.

Om die reden rent de ene persoon weg bij het zien van een hond…

situatie: ik zie een hond

gedachte: ik vind honden eng

gevolg: wegrennen

en stapt een ander juist op de hond af om hem te aaien….

situatie: ik zie een hond

gedachte: in vind honden lief

gevolg: hond aaien.

Bij mensen met Autisme gaat dat precies hetzelfde maar: – de manier waarop zij waarnemen (zoals bv. het missen van de context) – en het waargenomene verwerken (niet soepel, snel overprikkeld, juist visueel of auditief), verloopt fundamenteel anders dan bij personen zonder Autisme. Met vaak een vreemde reactie of een ander afwijkend gedrag als gevolg. De essentie van Autisme zit dus aan de “binnenkant” en niet aan de “buitenkant”. Wil je mensen met Autisme beter begrijpen , dan is het belangrijk om die “binnenkant” van die personen te leren begrijpen.

Theorieën en verklaringsmodellen

Men is het er al enkele jaren over eens dat autisme spectrum stoornissen niet in termen van gedrag maar wel in termen van het denken te vatten is. Maar wat nu precies het autistisch denken typeert, daar is veel minder eensgezindheid over. De drie grote theorieën (Theory of Mind, Executieve functies en de Centrale Coherentie) zijn lange tijd de dominante verklaringsmodellen geweest, maar het wordt steeds duidelijker dat geen van deze theorieën autisme voldoende kan verklaren. Inmiddels zijn er nieuwe, veelbelovende theorieën ontwikkeld die een nieuwe kijk en nieuw begrip op het begrijpen en verklaren van autisme geven.

Hieronder een korte opsomming van de verschillende theorieën en verklaringsmodellen.

Theory of Mind
Executieve functies
Centrale Coherentie
Empathiseren versus systematiseren
Open versus gesloten systemen
Contextblindheid